Zespół pieczenia jamy ustnej

lekarze specjaliści > Choroby jamy ustnej > Zespół pieczenia jamy ustnej

Choroby jamy ustnej

Zespół pieczenia jamy ustnej

Zespół pieczenia jamy ustnej (burning mouth syndrome – BMS) jest przewlekłym stanem dyskomfortu w jamie ustnej, niezwiązanym z patologią błony śluzowej. BMS zwany jest inaczej stomatodynią lub glossodynią. Dyskomfort jest najczęściej odczuwany jako uczucie pieczenia/palenia błony śluzowej jamy ustnej, przeważnie koniuszka części bocznych i grzbietowej języka a także na błonie śluzowej warg, policzków, podniebienia twardego, gardła oraz przedsionka i dna jamy ustnej. Dolegliwości są zwykle obustronne, o miernym nasileniu, utrzymują się przez minimum 4-6 miesięcy i dotyczą klinicznie nie zmienionej błony śluzowej. Pieczeniu towarzyszą zwykle inne dolegliwości miejscowe takie jak: szczypania lub drętwienia z towarzyszącym uczuciem suchości, parastezji, zaburzeń smaku, nadwrażliwości na pokarmy słone, kwaśne i słodkie. Częstość występowania BMS w zależności od przyjętych kryteriów waha się między 0,5%–15%. Choroba występuje 7 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, głównie w średnim i starszym wieku (w 5–7 dekadzie życia), w okresie około- i postmenopauzalnym.

Zespół pieczenia jamy ustnej jest chorobą o skomplikowanej i niejednoznacznej etiopatogenezie. Przyczyny pieczenia jamy ustnej mogą być miejscowe i ogólne. Do przyczyn miejscowych zalicza się: zakażenie grzybicze, bakteryjne i wirusowe, liszaj płaski, język geograficzny, podrażnienia mechaniczne, alergię kontaktową (szczególnie w protezach ruchomych na monomer metyl metakrylu, siarczan niklu, chlorek kobaltu, formaldehyd) i pokarmową, parafunkcje i dysfunkcje układu stomatognatycznego, prądy elektrogalwaniczne i złą higienę jamy ustnej.
Wśród przyczyn ogólnych wymienia się cukrzycę, zaburzenia hematologiczne, niedobory witamin z grupy B, żelaza i kwasu foliowego, niedobory pokarmowe, zaburzenia hormonalne (menopauza), choroba refluksowa przełyku z towarzyszącą przepukliną rozworu przełykowego, zaburzenia wydzielania śliny, chemioterapię, zażywane leki, nieswoiste zaburzenia autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty), chorobę Parkinksona oraz fibromialgia.

W świetle współczesnej wiedzy za jedne z najważniejszych czynników etiologicznych BMS uważa się: dysfunkcję neurologiczną, podobną do występującej w chorobach zwyrodnieniowych i przebiegającą z zaburzeniami czynności układu dopaminergicznego, neuropatię czuciową cienkich włókien nerwowych, niedoczynność tarczycy oraz dysfunkcję struny bębenkowej.

Najczęściej diagnozowanym zaburzeniem psychicznym towarzyszącym BMS jest depresja, na drugim miejscu występują zaburzenia lękowe. Częste są również zaburzenia snu. Schorzenia te mogą być czynnikiem wyzwalającym objawy BMS, z drugiej strony – przewlekłe objawy BMS mogą prowadzić do wystąpienia tych zaburzeń. Ponadto jego objawy mogą być somatyczną postacią lęku lub depresji. Wymienione czynniki odpowiadają za wtórny zespól pieczenia jamy ustnej.

Pierwotny BMS jest schorzeniem o niejasnej etiologii, dlatego podstawą jego diagnostyki jest metoda wykluczenia. Patofizjologia pierwotnego zespołu pieczenia jamy ustnej nie jest wyjaśniona. Brak zmian morfologicznych w obrębie jamy ustnej z jednoczesnym występowaniem dokuczliwych dolegliwości bólowych powoduje, że obecnie przyjmuje się, że ból w BMS ma mechanizm neuropatyczny.

W zależności od stopnia nasilenia pieczenia i jego występowania w ciągu doby wyróżnia się trzy typy kliniczne BMS, tzw. podział według Lameya et al.
- w 1 typie BMS dolegliwości nie występują po przebudzeniu, w miarę upływu dnia jednak nasilają się i osiągają maksymalne natężenie wieczorem
- w 2 typie BMS dolegliwości są stale obecne bez przerw i remisji
- 3 typ BMS charakteryzuje się przerwami w dolegliwościach i obecnością dni bez pieczenia.

Postępowanie w zespole pieczenia jamy ustnej jest niezwykle trudne i może okazać się konieczna konsultacja nie tylko z lekarzem stomatologiem, ale także gastroenterologiem, alergologiem, neurologiem i psychiatrą Wskazane jest, aby na początku terapii uświadomić pacjenta, że jego dolegliwości nie mają związku z chorobą nowotworową, że leczenie będzie długotrwałe i że nie wszystkie objawy uda się usunąć.

Pierwszym krokiem do postawienia wstępnej diagnozy BMS jest przeprowadzenie wywiadu lekarskiego, ze zwróceniem szczególnej uwagi na podane przez pacjenta występujące choroby ogólnoustrojowe, zażywane leki i opisywany przez niego rodzaj i czas trwania dolegliwości.
Leczenie zespołu pieczenia jamy ustnej zależy od typu BMS (pierwotny czy wtórny). Leczenie
wtórnego BMS polega na eliminacji czynnika sprawczego pieczenia lub leczeniu choroby podstawowej. W przypadku pierwotnego BMS i zdiagnozowania zaburzenia psychicznego, w zależności od rozpoznania, stosuje się leki uspokajające i przeciwlękowe, leki przeciwdepresyjne.
Jako leczenie wspomagające stosuje się preparaty wielowitaminowe (głównie z grupy B1,B2,B6,B12), płukanki łagodzące do stosowania w jamie ustnej i ziołowe (siemię lniane, kwiat malwy), leki uspokajające. Wybrane leki wykazały skuteczność w leczeniu przewlekłych zespołów bólowych lub bolesnych chorób błony śluzowej jamy ustnej.

Dr. n med. Beata Dobieżyńska
Poradnia Chirurgii Stomatologicznej i Periodontologii
Mazowieckie Centrum Stomatologii
ul. Nowy Zjazd 1, 00-301Warszawa

 

Polityka prywatności i polityka wykorzystania plików "cookies":

Drogi Użytkowniku, Telewolt sp. z o.o. jest administratorem danych osobowych i na podstawie uzasadnionego interesu przetwarza na tej stronie pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony internetowej oraz do celów analitycznych. Więcej informacji można znaleźć na stronie tutaj.

 

copyright © 1999-2016 Telewolt Sp. z o.o. 00-671 W-wa, ul. Koszykowa 70 lok.2, tel.: (22) 621-81-17, medserwis@medserwis.pl